Kürdistan kentlerinde 8 Mart coşkusu: Direnenlere selam olsun

  • 14:54 8 Mart 2025
  • Güncel
HABER MERKEZİ -  Birçok kentte yüzlerce kadınının katılımıyla gerçekleştirilen eylem ve etkinliklerde, kadın mücadelesinin önemine dikkat çekilirken, "Direnenlere bin selam olsun" denildi. 
 
8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında birçok kentte yürüyüş, şölen, miting ve basın açıklaması gerçekleştirildi. 
 
Sêrt
 
8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla Sêrt’te (Siirt) birçok kadının katılımıyla şölen düzenlendi. Şölene ulusal kıyafetleri ile gelen kadınlar renkli görüntüler oluştururken, sık sık “Jin jiyan azadî”, “Bijî berxwedana Rojava”, “Bijî 8’ê Adarê” sloganları atıldı. 
 
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Sêrt İl Eşbaşkanı Rahşan Erslan, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Sêrt İl Eşbaşkanı Naze Bulğa ve Sêrt Belediye Eşbaşkanı Sofya Alağaş’ın kadınları selamlamasının ardından DEM Parti Milletvekili Sebahat Sarıtaş bir konuşma yaptı. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın “Barış ve Demokratik Toplum” çağrısına işaret eden Sebahat Sarıtaş, çağrının önemine vurguna yaptı. 
 
Dengbêj Halide’nin sahne aldığı şölen halay ve sloganlarla sona erdi. 
 
Riha 
 
Riha İl Kadın Platformu, Novada Park’tan Topçu Meydanı’na yürüyüş gerçekleştirdi. Yürüyüşe DEM Parti Riha Milletvekili Dilan Kunt Ayan, DEM Parti Hukuk Komisyonu Eşsözcüsü, Riha Barış Anneleri Meclisi üyeleri, DEM Partili belediyelerin kadın eşbaşkanları, TJA Riha aktivistleri ve 7’den 70’e çok sayıda kadın katıldı. Kadınlar yürüyüşe ulusal ve renkli kıyafetleriyle katılırken, yürüyüşte “İnadına isyan, inadına özgürlük”, “Dengê te zelal wê cîhanê şîyar bike”, “Emê bi têkoşîna xwe jiyanê azad bikin” yazılı pankartlar ve “Yaşasın kadın dayanışması”, “Kadın kırımına hayır”, “İstanbul Sözleşmesi yaşatır” dövizleri taşındı. Yürüyüş boyunca kadınlar “Jin jiyan azadî”, “Savaşa hayır, barış hemen şimdi” sloganları attı, zılgıtlar hiç susmadı.
 
Yürüyüş, Topçu Meydanı’nda “Jin jiyan azadî” sloganlarıyla sona erdi. Meydanda yapılan basın açıklamasında konuşan Platform Dönem Sözcüsü Gül Fehime Binici, 8 Mart’ın tarihsel gelişimine değinerek günün önemini vurguladı.
 
DEM Parti Riha Milletvekili Dilan Kunt Ayan, kadınların her dönem alanlarda haklarını talep ettiğini belirterek, "Kadınların emeğini yok sayanlara karşı isyan ediyoruz. Riha medeniyetler şehridir. Göbeklitepe 12 bin yıllık bir geçmişe sahip. Böyle kadim bir şehirde hala kadının emeği görülmüyor ve katlediliyor. Erkek devlet şiddetine karşı direneceğiz. Savaşta en çok mağdur edilen kadınlar olarak barışı haykırıyoruz. Demokratik Toplum çağrısına sahip çıkıyoruz" şeklinde konuştu. 
 
İlerleyen yaşı ve sağlık sorunlarına rağmen yürüyüşe katılan Barış Annesi Emine Süer (85), "Biz barış istiyoruz. Ne asker ne gerilla ölmesin. Artık barış gelsin" dedi. 
 
Açıklama sonrası kadınlar Kürtçe şarkılar eşliğinde halay çekti. Programda kadınlara Pirsûs Belediyesi tarafından üzerinde "Jin jiyan azadî" yazılı mumlar dağıtıldı. 
 
 
Xarpêt
 
Xarpêt’in Dep (Karakoçan) ilçesinde 8 Mart coşkuyla kutlandı. Dep’te bulunan özel bir düğün salonunda yapılan şölene Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Halklar ve İnançlar Komisyonu Eşsözcüsü Yüksel Mutlu, DEM Parti Xarpêt İl ve ilçe yöneticileri, Dep Belediye Eşbaşkanı Songül Düzgün ve birçok kadın katıldı. Şölenin yapıldığı salona “Kadın kırımına isyan ediyor, özgürlüğe yürüyoruz”, “ Sözümüz bitmedi, şiddeti birlikte durduracağız” pankartları asılırken sık sık “Jin, jiyan, azadî” sloganları atıldı
 
Şölende ilk olarak söz alan Dep Belediye Eşbaşkanı Songül Düzgün, 8 Mart’ın kadınlar için yalnızca bir kutlama olmadığını dile getirerek, özgürlüğün kadınların eliyle geleceğini belirtti. Songül Düzgün, “Fabrikada, tarlada, belediyelerde, sokaklarda, evlerde her yerde kimliğimizi, benliğimizi, mücadelemizi savunmak için direnişe devam ediyoruz. Bizler bu sisteme karşı ataerkil sisteme karşı paradigmamızla yaşamı daha güzelleştireceğiz. Savaşları, yoksullukları bizler ortadan kaldıracağız. Barışı da, baharı da siz kadınlar getireceksiniz. Eğer bir kadın özgürleşirse toplum özgürleşir.  Kadınların haklarını alamadığı sürece bu dünyaya adalet gelmez. Biz biliyoruz ki kadınlar mücadelesini büyüterek haklarını alarak adaleti, barışı bu ülkeye getirecektir. Yaşasın kadın mücadelemiz. Yaşasın kadın dayanışmamız. Bîjî berxwedana jinan, bîjî 8'ê Adar'ê” sözlerini kullandı. 
 
‘Barış için daha fazla alanlarda olacağız’
 
DEM Parti Halklar ve İnançlar Komisyonu Eşsözcüsü Yüksel Mutlu da, kadınların asrın çağrısının ardından gelen 8 Mart’ı bu yıl başka bir coşkuyla kutladığını belirtti. Yüksel Mutlu, “Sayın Öcalan’ın bugün açtığı kapı aslında hepimizin özgürlük ve adalet mücadelesidir. Bu 8 Mart önümüze konulan bir özgürlük, adalet, eşitlik, Kürt sorununun demokratik çözümü için bize kapı aralayacaktır. Artık acılarımız son bulsun. Artık gençlerimiz hayatlarını kaybetmesin. Bu coğrafya bu acılardan çok çekti. Bizim mücadelemizle Sayın Öcalan özgürleşecektir. Yanı başımızda, Suriye’de Dürziler ve Aleviler katlediliyor. Sanal medyaya çok korkunç görüntüler düşüyor. Savaşın kazananı yoktur. Savaşın sonu da yoktur. Bu nedenle bu coğrafyada barışın filizlenmesi için, eşitliğin olması için biz kadınlar olarak Sayın Öcalan’ı İmralı’dan getirene kadar daha çok çalışacağız, daha çok emek vereceğiz” şeklinde konuştu. 
 
Şölen sanatçı Derya Cengiz ve Peyv Quartet grubunun söylediği şarkılar eşliğinde çekilen halaylarla sona erdi. 
 
Êlih
 
Êlih’te 8 Mart Dünya Kadınlar Günü binlerin katılımı ile 8 Mart Kadın Parkı’nda kutlandı. Sabahın erken saatlerinde kadınlar TJA bayrağı, zılgıtlar ve “Jin, jiyan, azadî” sloganı eşliğinde alana aktı.  Alanda  “Li hemberê qirkirina jinê emê serî rakın emê azadî ava bikin” pankartı,  “Direnişe devam özgürlüğe selam” , “Teorik ve pratik gücün sahibine selam olsun”, “Rojava özgür düşüncenin, özgür iradenin eseredir”, “Pergala we dê hilweşe, bexwedana me dê bi ser keve” ve “Jin jiyan azadî” dövizleri taşındı.  Yoğun bir katılımın olduğu miting saygı duruşu ile başladı. 
 
‘Toplum inşası gerçekleştireceğiz’
 
8 Mart Tertip Komitesi adına konuşan DEM Parti Êlih İl Örgütü Eşbaşkanı Songül Korkmaz, kadınların barış sürecine öncülük ettiğini belirterek,  “Jin jiyan azadî felsefesi dünyaya öncülük ediyor. Onurlu bir barışın inşasında da bu felsefe bilinci ile hareket edeceğiz. Kadın direnişi her alanda kendini gösteriyor. Kadın özgürleşmeden toplum özgürleşemez bu bilinç ile toplum inşası gerçekleştireceğiz” dedi. 
 
DEM Parti Êlih Milletvekilli Zeynep Oduncu da kadınların yaşamın her alanında büyük direndiğini belirtti. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın çağrısına dikkat çeken Zeynep Oduncu, “Demokrasi ve özgürlükçü toplum için yapılan çağrıya iktidarın samimi yaklaşması gerekiyor. Kadınlar bu barışın inşası için mücadele edecektir. Biz barış ve demokrasi istiyoruz. Bunun için mücadele edeceğiz” diye konuştu. 
 
‘İmralı’ya binlerce kez selam’
 
Barış Anneleri Meclisi adına konuşan Meysare Akdağ ise, şunları söyledi: “Biz barış anneleriyiz, dünyanın birçok yerinde onurlu barış için direnlere selam olsun.  Buradan İmralı’ya binlerce kez selam gönderiyorum. Barış için direndiği için.  Yakın zamanda özgür olması gerekiyor. İktidar samimi bir adım atmalı ve Sayın Öcalan’ı serbest bırakmalı. 8 Mart’ı direnişini dünyada büyüten kadınlara selam olsun.” 
 
TJA aktivisti Saliha Ayata da, özgürlük mücadelesi yürüten Kürt kadının karanlığı aydınlığa çevirdiğini ifade etti. Saliha Ayata, “Kadın katliamlarına karşı mücadele ve özgür yaşamın inşası için kadınlar mücadele veriyor. Mücadele esnasında çok bedel verdi. Ancak kadınlar hiçbir şekilde geri adım atmadı ve direniş ateşini sürekli büyüttü.  Demokratik ve ortak bir yaşam için bir süreç başlatıldı. Tüm dünya kadınları bu süreçte yer almalı.  Kürt kadınlarının öncülük ettiği bu sürecin inşasında herkes yer almalı” dedi. 
 
Direnenlere selam olsun’
 
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, kadın özgürlük mücadelesinin kadim bir mücadele olduğunu söyledi. Kadınların kimliği, özgürlüğü için direndiğinin altını çizen Gülistan Kılıç Koçyiğit, “Eşit, özgür ve demokratik bir yapının inşası kadınların öncülüğü ile olur. Erkek egemen sistem kadının kimliğine ve emeğine saldırarak kendini var etmeye çalışıyor. Ortadoğu da devam eden savaşlarda en çok da kadınlar etkileniyor. Suriye de Aleviler HTŞ zulmü altında. Bu katliamcı zihniyeti kınıyoruz. Kadın devriminin yaşandığı Rojava örnek alınıp ortak bir yaşam inşa edilmeli. Bu örnek alınacağına kadın ve inanç kırımı yapılıyor. Buna da devrim diyorlar. Devrim kadınlar öncülüğünde Rojava ortaya konuldu. Kürt kadının ‘Jin, jiyan, azadî’ felsefesi etrafında sürdürdüğü mücadele anlayışı tüm dünyaya örnek olmuştur. Direnenlere bin selam olsun” diye konuştu. 
 
‘Bize bu gücü veren Sayın Öcalan’dır’
 
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın çağrısına değinen Gülistan Kılıç Koçyiğit, “ 27 Şubat günü gerçekleştirilen açıklamayı buradan selamlıyoruz. Sayın Öcalan’ın barış ve demokrasi çağrısı biz kadınlaradır.  Bu çağrının arkasındayız. Tam destek veriyoruz.  Yılladır tecrit altında olmasına rağmen halklar için direnmiş Sayın Öcalan’a binlerce kez selam gönderiyoruz.  Yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Eşit ve özgür yaşamanın formülünü aralıyor Sayın Öcalan. Bu süreçte hepimizin üstüne düşen bir görev var. Barışı irmek, irmek, sokak, sokak öreceğiz.  Barış ve özgürlük mücadelesinin et ve tırnak gibi olduğunu biliyoruz. Bu bilinç ile mücadele edeceğiz.  Sayın Öcalan en fazla kadınlara güveniyor.  Bizlerde bu güvene laik olmak için daha fazla çalışacağız. Demokratik bir ülke nasıl inşa edilir onu anlatacağız.  Bunu kapı kapı dolaşıp anlatacağız. Olası tüm manipülasyon, dezenformasyona karşı dikkatli olacağız. Bu ülkenin inançları da süreçte yer almalı ve güç katmalı. Paradigmanın etrafından kenetlenip, kazanacağız. Sesimizi erkek devlet sistemine karşı yükseltiyoruz. Her zamankinden daha güçlüyüz. Bize bu gücü veren Sayın Öcalan’dır. Bizim varlığımız erkek devlet sistemini korkutuyor” ifadelerini kullandı.
 
Mitingde Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın kadınlar için gönderdiği 8 Mart mesajı da okundu. Mesajın Kürtçesini TJA aktivisti Fatma Ablay,  Türkçesini ise TJA aktivisti Ruken Zeryam Işık tarafından okundu.
 
Mesaj, “Bijî serok Apo”, “Bê serok jiyan nabe” ve “Jin jiyan azadî” sloganlarıyla dakikalarca alkışlandı. 
 
Miting, sanatçı Xecê’nin seslendirdiği şarkılar eşliğinde sona erdi.
 
Agirî
 
İnsan Hakları Derneği (İHD) Agirî Şubesi, 8 Mart Dünya Kadınları Günü dolayısıyla basın açıklaması gerçekleştirdi. Cumhuriyet Caddesi’nde yapılan açıklamaya İHD üyeleri ve çok sayıda kişi katıldı. Açıklamada erkek-devlet şiddetine maruz kalan kadınların fotoğrafını taşıyan kadınlar, “Jin jiyan azadî” sloganı attı. 
 
‘Barış istiyoruz’
 
Açıklamada konuşan İHD yöneticisi Ruken İnan, yaşanan gelişmelere değinerek “Gerçekten kadınların barışa çok ihtiyaçları var” dedi. Ruken İnan, “Bu nedenle yaşanan ve bugüne kadar içi doldurulmamış da olsa sürecin önemi dikkate alınarak kadınlar bu 8 Mart’ta barış taleplerini yüksek sesle dile getirmek istiyorlar. İşte biz insan hakları savunucusu kadınlar olarak barış istiyoruz diye yüksek sesle talep ediyoruz” diye konuştu. 
 
İfade ve örgütlenme özgürlüğünü istediklerini ifade eden Ruken İnan, “Siyasi mahpuslara özgürlük istiyoruz. Tüm hasta mahpusların serbest bırakılmasını istiyoruz ve bu sesimizi duyacak olan siyasal iradenin gerekenleri derhal, hemen, acilen yerine getirmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Açıklama alkış ve sloganlarla son buldu. 
 
Agirî barosu: Kadınların yanındayız
 
Agirî Barosu Kadın Hakları Komisyonu da baro binasında basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısına baro avukatları katıldı. Basın toplantısında konuşan Agirî Barosu Kadın Hakları Komisyonu Başkanı Sultan Gelturan, “Kadınların eşitlik, özgürlük ve adalet mücadelesinin sembolü olan bu gün, her yıl bizlere dünyanın dört bir yanında kadınların verdiği mücadeleyi hatırlatıyor. Ancak ne yazık ki, kadınların haklarına yönelik saldırılar, baskılar ve şiddet her geçen gün artıyor. Bu yüzden 8 Mart yalnızca bir anma günü değil, aynı zamanda hak mücadelesini büyütme, dayanışmayı güçlendirme ve hukuksuzluklara karşı ses çıkarma günüdür” dedi. 
 
Mücadele sürecek 
 
Agirî Barosu olarak kadın haklarının yalnızca hukuki değil, aynı zamanda toplumsal bir mücadele alanı olduğunun bilinciyle hareket ettiklerini kaydeden Sultan Gelturan, “Kadınlara yönelik her türlü şiddetin, ayrımcılığın ve baskının karşısında durmaya devam edeceğiz. Kadınların yalnızca belirli günlerde değil, her gün hak ettikleri saygı ve değeri görmeleri, eşit bireyler olarak yaşamlarını sürdürmeleri için mücadelemizi sürdüreceğiz” şeklinde konuştu.
 
Colemêrg
 
TJA öncülüğünde Colemêrg merkezde bulunan bir düğün salonunda şölen düzenlendi. Koma Aryen’in sahne aldığı şölene çok sayıda kadın katıldı. DEM Parti İl Eşbaşkanı Hümeyra Armut, 8 Mart’ı kutladı. Hümeyra Armut, “8 Mart direniş günüdür, 8 Mart mücadele günüdür, 8 Mart kadınların bir arada olma günüdür. Bu nedenle tarihimize ve direnişimize sahip çıkmaya devam edeceğiz” dedi.
 
‘Anneler bu barış sürecini daha da yüceltecektir’ 
 
DEM Parti Colemêrg Milletvekili Öznur Bartın ise 8 Mart’ın önemine vurgu yaptı. Öznur Bartın, 8 Mart ve 21 Mart’ta doğru giderken tarihi günlerden geçtiklerini vurgu yaparak, “Sayın Öcalan, tarihi bir çağrı ile barışın imzasını attı. Tarihi mesajın ardından bizlerinde daha güçlü örgütlenmesi gerekiyor. Barışın ve özgürlüğün peşinden koşmayı hiç bırakmayan kadınlar ve anneler bu barış sürecini daha da yüceltecektir” diye konuştu. 
 
‘Mücadelemizi yücelttik ve evrenselleştirdik’
 
Bütün direnen ve mücadele eden kadınların gününü kutlayan Wan Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Neslihan Şedal, kadın ve özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenleri saygıyla andığını vurguladı. “Sakine Cansız’ın, Sêvê Demir ve Cihan Bilgin’in günü binlerce kez kutlu olsun. Yüzlerce arkadaşımız özgürlük mücadelesi verdi diye cezaevinde, bizler onlarında gününü kutluyoruz. Leyla Güven, Ayşe Gökkan ve nicelerinin de günü kutlu olsun. Bu tarihi günlerin sürecini kadınlar olarak iyi okumamız gerekiyor. Artık onurlu barışa ramak kaldı ve kadınlar olarak ciddi bir barış mücadelesi verdik. Kimi zaman Cumartesi Anneleri, kimi zaman Barış Anneleri, kimi zaman ise TJA olarak alanlarda mücadele ettik. Erkek egemen zihniyete rağmen ‘jin,jiyan,azadî’ felsefesiyle mücadelemizi yücelttik ve evrenselleştirdik” diye belirtti. 
 
‘Kürt kadın hareketi özgürlüğü elde ederek kazanacak’ 
 
Kürt kadını hareketi öncülüğünde özgür bir yaşamın inşası için yıllardır mücadele edildiğinin altını çizen Neslihan Şedal, erkek egemen aklının kadın mücadelesine ket vurduğunu ve engellemeye çalıştığını söyledi. Kadın kazanımlarının gasp edildiğine de dikkat çeken Neslihan Şedal, şunları söyledi: “Belediyelerimiz gasp edildi ve alanlarda kadınlar direndi kendi kazanımları için. Colemerg’te de kadınlar direndi, Wan’da da kadınlar direndi. Direnen ve direnmeye devam eden kadınlara binlerce teşekkür ediyoruz. Bugün Sayın Öcalan sayesinde bu ülkede barış konuşuluyor. Bunun bir diğer nedeni ise kadının sönmeyen direnişini daima yücelttiğidir. Bu nedenle kadınlar olarak, bu çağrıya kulak vermeli ve bu barışı inşa etmek için kollarımızı sıvamamız gerekiyor. Bu 8 Mart’la inanıyoruz ki barış yakındır, kadınlar başaracak, kürt kadın hareketi mutlaka özgürlüğü elde ederek kazanacak.” 
 
Konuşmalarının ardından Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 8 Mart mesajı okundu. Mesajın okunmasının ardından Koma Aryen’in seslendirdiği şarkılarla, kadınlar halaya durdu.
 
 
Konya
 
Konya Kadın Platformu, 8 Mart etkinliği kapsamında Eğitim Sen Konya Şubesi önünden Gedavet Parkı’na kadar yürüyerek açıklama yaptı. “Vardık varız var olacağız” pankartının açıldığı açıklamada, sık sık “Jin jiyan azadî”, “Kadın cinayetleri politiktir” sloganları atıldı. Platform üyesi Yıldız Ay Yılmaz, AKP’nin “2025 yılı Aile Yılı” olarak tanımlamasına tepki göstererek, “Bedenimiz, kimliğimiz ve emeğimizi kuşatma çabası içindeler. AKP-MHP iktidar bloğu bize aile dışında var olma seçeneği tanımıyor. AKP tek bir aile yapısını ve anlayışını dayatıyor. Bu anlayış da erildir. Kadınların emeğini ve kimliğini görünmez kılmaya çalışmasına karşı çıkıyoruz” dedi.
 
Ardından sözü alan Sanem Buksur, Kadınları tarih boyunca mücadele ettiğini ve etmeye devam edeceğini kaydederek, “8 Mart'ta da demokrasi, eşitlik, barış ve özgürlük talebimizi yükseltiyoruz” ifadelerini kullandı. Kadın cinayetlerinin politik olduğunu aktaran Devrim Akın da, “Dünya genelinde her 3 kadından 1'i fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalıyor. Türkiye'de ise kadın cinayetlerinin geldiği boyutu, 2024'ün Ekim ayından bu yana endişeyle takip ediyoruz. Şiddet ile mücadele edeceğiz” diye kaydetti.
 
Hatay
 
Hatay’da İskenderun Kadın Platformu, Adalet Sarayı önünde açıklama yaptı. “Direnişi örgütlüyor, özgürlüğe yürüyoruz” pankartı açan kadınlar sık sık, “Savaşa hayır, barış hemen şimdi” ve “Yaşasın kadın dayanışması” sloganları attı. 
 
Platform üyesi Belgin Ayracı, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin her geçen gün arttığını ifade ederek, “Aile yılı ilan edilen 2025’de, ‘Aile değil kadınız’ diyerek yaşam alanlarımıza, işimize, ev içi emeğimize, haklarımıza, kimliğimize ve bedenimize sahip çıkacağız. Bireysel ve ekonomik anlamda, özgürlük alanlarımızın kısıtlanmasına asla müsaade etmeyeceğiz” diye belirtti.