Xoverdayîşê Rojhelat û Îranî: Azadî pratîkêk rojane ya

  • 11:22 16 Çele 2026
  • NAROJANE
Melek Avci
 
ANQARA - Aktîvîsta heqê cinîyan Nasîbe Shamsaeî dîyar kerd ke xoverdayîşê Rojhelatê Kurdistan û Îranî têkilîyê hûmare nîyo, têkilîyê rûmetê merdimîye yo û va: “Azadî pratîka rojane ya.”
 
Rojhelatê Kurdistan û Îranî de 28ê kanûna 2025ine heta çalakîyê hemverê krîzê ekonomî, sîyasî û cimatî dest pêkerdî dewam kenê. Çalakî 31 bajar û 187 bajarok û 614 cayê roniştoxî de vila bîyê. Sewbîna heta nika 55 zanîngehî tewrê çalakîyan bîyî. Goreyê ajansê xeberan ê Aktîvîstê Heqê Merdiman (HRANA) 18 rojan de 18 hezar û 434 çalakîkerî ameyê destbendkerdiş û netîceya hêrişê hêzê Îranî de 2 hezar û 403 çalakîkerî ameyê qetilkerdiş.
 
Endama Kênayê Kuçeyê Şorişî û aktîvîsta heqê cinîyan Nasîbe Shamsaeî xoverdayîşê Rojhelat û Îranî ser o ercnayîş kerd.
 
‘Esasê vernî rûmetê merdimîye yo’
 
Nasîbe Shamsaeî da zanayîş ke sebebê çalakîya Rojhelatê Kurdistanî û Îranî tena ekonomî nîyo û va no pawitişê heqê cuye yo. Nasîbe Shamsaeî wina ard ziwan: “Demo ke merdimî bizanê ke problem tena enflasyon nîyo û betalî nîyo, demo ke fehm bikerê ke her çî hetê sîstemêk ra yeno kontrolkerdiş, protesto zî ‘tenê ekonomî’ ra vejenê. Nê vurnayîşî hemverê hukmat û qerarê, derbasî ‘nê’ yo pîl ê hemverê formê îdarekerdişî beno.”
 
‘Demo ke cinîyêke bêro vînayîş sîstemê serdestî yê camêrdî qeleşêno’
 
Nasîbe Shamsaeî dewam de wina va: “Îran de kontrolkerdişê bedenê cinî babeta kulturî nîyo, semedê kontrolkerdişê cimatî sey hacetêk sîyasî yeno şuxulnayene. Demo ke cinîyek kuçe de cebheyê vernî de bi vengêk berz bêro dîyayene, sîstemê serdestî yê camêrdî qeleşêno. Beden û vengê cinîyan hedef gênê.”
 
‘Tecrube û cesaretê kolektîf Kurdistan de daîmî bîyo’
 
Nasîbe Shamsaeî dîyar kerd ke xoverdayîşê Rojawanî yê bîyo merkez tesaduf nîyo û wina va: “Kurdistan û herêmê sînorî bi serran o binê zext û bêtêduştîyêk gird de yê. Nê herêman de çalakî her tim dewam kerdî. Nê semedî ra îqtîdar mabêne nasnameyan de alozî newe ra vet werte. Rolê nê herêman zaf muhîm o. Semedê nê cayan tecrube û cesaretê kolektîf daîmî bîyo. No pêl her cayê  cimatî û muxalefetê merkezî vila bîyo. Demo ke piştîdayîş bibo zî hacetê kontrolî yê dewlete qeleşênê.”
 
‘Azadî hedefêk dûr nîyo, pratîkê rojane yo’
 
Nasîbe Shamsaeî dîyar kerd ke pênasekerdişê azadîye sozêk nîyo, prosesêk o awankerdiş û kolektîf o û va: “Azadî hedefêk dûr nîyo, pratîkêk rojane yo. Zext eşkeno demêk ters awan bikero. Labelê eynî demî de hêrs û hîsê bêedaletî zî awan keno û bi nê ziwanê newe sey pêlê newe agêreno. Tecrubeyê Îranî mojneno ke bi qirkerdiş û destbendkerdişê komî, protesto nêwuştê, tena form vurnayê. Şar cuya têduşt, azad û bi rûmet wazeno.”