Elfazî Toral

 

STENBOL - Siyasetmedaran di bersiva serdegirtinên malan ên piştî Cejna Remezanê de tekez kirin ku îradeya aştiyê ya bi mîlyonan kesan nayê astengkirin û gotin, "Divê hêza siyasî û dewlet ne bi girtin û îşkenceyê,  bi gavên berbiçav bersiva dengê aştiyê yê li qadên Cejna Remezanê bidin."

 

Piştî pîrozbahiyên Cejna Remezanê yên li Stenbolê, ku bi sed hezaran kes beşdar bûn, operasyonên binçavkirinê hatin destpêkirin û li gelek bajaran serdegirtinên malan hatin kirin. Di van serdegirtinan de gelek kes hatin binçavkirin û girtin. Siyasetmedaran li ser binçavkirinan nirxandin kirin.

 

Gel peyamek şand

 

Hevseroka DEM Partiyê ya Stenbolê Arife Çınar, pîrozbahiyên îsal ên newrozê bi bîr xist û bal kişand ser banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Öcalan a di 27ê Sibata 2025an de. Arife Çınar got, "Ev bangek bû ji bo hemû beşên civakê yên ku li van axan dijîn. Ji ber ku banga Birêz Öcalan bangek bû ji bo avakirina aştiyê li van axan, ji bo ku gel di şert û mercên wekhev û azad de bi hev re bijîn. Di newrozê de, bi taybetî li Qada Yenîkapiyê ya Stenbolê, gelê Kurd, gelên din, ciwan, jin û karker beşdar bûn û peyam û daxwazên xwe ji desthilatdariya siyasî re ragihandin. Ev kombûnek pir watedar bû. Gelelan bı hev re govend gerandin û demokrasî xwestin. Wan diyar kir ku divê li van axan aştî, ne şer, geş bibe.  Newrozek pir watedar û girîng hebû, hem ji hêla peyaman ve û hem jî ji hêla beşdariya gel ve. Lêbelê, du roj piştî newrozê, li hin navnîşanan operasyon hatin kirin û mirov hatin binçavkirin. Kes bi îşkenceyê hatin binçavkirin û. tundî li wan kirin. Em vê yekê ne ji hêla qanûnî ve û ne jî ji hêla mirovî ve rast dibînin. Em vê rewşê qebûl nakin. Em dixwazin li welatekî bê tundî tujî bijîn. Nêzîkî 50 hevalên me hatine binçavkirin."

 

'Li qada Newrozê mlyon kom bûn' 

 

Arîfe Çınar behsa kesên hatine girtin kir û got, "Dirûşmên ku ji hêla van heval û kesan ve hatine gotin, aliyen rêxistinekê nebûn; gel ji bo ku îradeya xwe nîşan bidin, hesreta xwe ya ji bo demokrasî û aştiyê bînin ziman, hatin qada Newrozê. Em van serdegirtinên malan şermezar dikin. Di heman demê de, em daxwaza berdana hevalên xwe yên girtî dikin. Van zextan gel netirsand. Qada Newrozê bû qadeke ku 1.5 milyon kes lê kom bûn.  Em ji vir bang li hêza siyasî û dewletê dikin: Pêvajoya danûstandinê pêvajoyek demokratîk e. Gelan di Newrozê de ji bo avakirina demokrasiyê li van axan, ji bo aştiyê, ji bo azadiya Birêz Öcalan û ji bo ku ew çawa dikarin di şert û mercên wekhev de bijîn, dengê xwe bilind kirin. Ev axa hewceyê vê yekê ye. Dirûşmên ku hatine gotin û peyamên hatine dayîn watedar bûn. Niha pêdivî ye ku ev peyamên watedar li seranserê vê civakê watedar bibin. Bi taybetî hêza siyasî li vir berpirsiyariyên girîng hene."

 

'Em aştiyê dixwazin'

 

Rvebera  DEM Partıyê Hanim Candan a  Umraniyeyê, jî got, "Em ji tiştekî natirsin. Aştî wê were, em aştiyê dixwazin. Hevalên me yên girtî berdin. Ew hewl didin ku bi van girtinan me bitirsînin, lê em natirsin. Em her roj li kolanan in.Hêviyek min heye: Aştî wê were. Ew ê bi awayekî an awayekî din were. Em hemû li benda aştiyê ne. Her çend dewletê hîn gavek neavêtibe jî,ew ê di dawiyê de wê gavê bavêjin. Em aştiyê dixwazin. Divê hevalên me yên girtî û hemû hevalên me yên di zindanê de werin berdan."

 

'Bila mafê hêviyê bê nasîn'

 

Endama Meclîsa Jinan a DEM Partiyê Nazmiye Ulker, ev tişt got: "Bi hembêzkirina gel a vê pêvajoya aştiyê ku di 8'ê Adarê de dest pê kir û di Newrozê de gihîşt lûtkeyê, cîhanê şahidî kir ku gel çiqas bi partî û saziyên xwe piştgirî da vê pêvajoyê û çiqas amade bûn ku bi serdemeke nû re rû bi rû bimînin. Dema ku em li ber ezmûna serdemeke xurt a Newrozê bûn, pergalê nîşan da ku ew ne amade ye. Li şûna ku vê daxwaza gel binirxîne, pêvajoyê bilezîne û pêvajoyên qanûnî yên pêwîst bide destpêkirin, hewl da ku bi girtina ciwan û jinan bersiv bide. Em vê rewşê qebûl nakin. Ev bi tevahî xelet e. Divê ew li gorî pêvajoyê tevbigerin. Ez bawer dikim ku divê ew pêvajoya qanûnî ya guncaw bidin destpêkirin, girtiyên nexweş berdin û pêvajoyek demokratîk a giştî bidin destpêkirin. Em vê pêvajoyê bi vî rengî qebûl nakin. Em daxwaz dikin ku girtin û binçavkirinên ku bi rojan e berdewam dikin bi dawî bibin û hevalên me tavilê werin berdan. Divê her kes were berdan, pêvajo bi awayekî guncaw were birêvebirin û bingeha qanûnî ya pêvajoyê were amadekirin. Ez bawer dikim ku Daxwaza aştiyê û 'mafê hêviyê' ya van bi mîlyonan kesên ku derketin kolanan divê were bicîhanîn.”

 

'Em li benda gavên berbiçav in'

 

Rêvebera DEM Partiye ya Şîşliyê Zilan Ozturk, tekez kir ku ji destpêka Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ve ji aliyê partiya desthilatdar ve tu gav nehatiye avêtin û got, "Di pîrozbahiyên Cejna Newrozê de ku bi mîlyonan kes beşdar bûn, gel bi destwerdanên dijwar re rû bi rû ma. Ji ber vê yekê, em hewl didin ku bi hev re bi Newrozê re toreke aştiyê ava bikin. Wekî 8ê Adarê, em berxwedana xwe li her deverê berfireh dikin. Bê guman em binçavkirin û girtinên ku armanc dikin Newroz ji bo jiyanek demokratîktir şermezar dikin. Bi rastî, ev rewş di heman demê de nîşanek e ku hikûmetê gavên zelal neavêtine. Ez hedefgirtina zarok û ciwanan bi sabotajkirina tevahî ya pêvajoya aştiyê ve girêdidim. Em daxwaza berdana tavilê ya kesên ku hatine girtin û girtin dikin. Em ji hikûmetê hêvî dikin ku gavên zelaltir û berbiçavtir bavêje.”