ÖHD’den çocuk yasasına tepki: Düzenlemeyi kabul etmiyoruz

  • 12:41 31 Temmuz 2026
  • Güncel
 
İSTANBUL - ÖHD İstanbul Şubesi Çocuk Hakları ve Hafızası Komisyonu, çocuk yasasındaki düzenlemeleri kabul etmediklerini belirterek, teklifin uluslararası sözleşmeler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesini istedi. 
 
Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD) İstanbul Şubesi Çocuk Hakları ve Hafızası Komisyonu, çocuklara yönelik ceza artırımına dair İstanbul Beyoğlu'nda bulunan dernek binasında basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısına çok sayıda hak savunucusu katılırken, basın metnini ÖHD üyesi Berivan Barin okudu.
 
Meclis adalet komisyonunda kabul edilen kanun tasarısının, çocuk suçlarında cezaları artırmayla ve cezai sorumluluk yüklemeyi öngördüğünü belirten Berivan Barin, “Söz konusu kanun tekli ile çocuk adalet sistemde ciddi değişiklikler yapılmaktadır. Bu değişikler adaleti sağlamak yerine çocuklarda daha derin yaralar bırakacaktır. Teklif ile salt çocukların cezalarında arttırım yapılması suçun işlenmesinin önüne geçilebileceği değerlendirilmekte ancak bunun rasyonelliği bulunmamaktadır. Yine teklif düzenlemesinde, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hâkime yaş indirimini uygulamama, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verme yetkisi vermektedir. Mevcut kanunda 18 yaş öncesi suçlar tekerrüre esas alınmazken, bu yaş sınırı 15 yaşa indirilmektedir” dedi.
 
‘Sözleşme aykırıdır’
 
Çocukların kanunla ihtilaflı hale gelmesine yol açan süreçlerde çevresel faktörlerin devletin sorumluluğunda olduğuna dikkat çeken Berivan Barin, sorumluluğun ailelere ve üçüncü kişilere yüklenmesinin çocuk adalet sistemine aykırı olduğunu vurguladı. BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 1’inci maddesinde 18 yaşına kadar her insanın çocuk sayıldığını hatırlatana Berivan Barin, “Bu madde de; ‘Bu Sözleşme uyarınca çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, onsekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır’ demektedir. Ancak bu teklif ile yaş sınırları düşürülerek ve sözleşmeye de aykırı olarak  çocukların bir yetişkin gibi cezalandırılması düzenlenmiştir” diye belirtildi. 
 
'Yeniden değerlendirilmeli'
 
Çocuklara daha ağır cezalar verilmesinin ve ailelerin cezai anlamda sorumlu tutulmasının, Türkiye’de giderek yaygınlaşan çeteleşmenin ve çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önüne geçmeyeceğini ifade eden Berivan Barin, bu tür politikaların sorunu derinleştireceğine işaret etti. Berivan Barin, şöyle devam etti:  “Bu yaklaşım, çocukların neden hukuk düzeninin dışına çıktığını araştırmak yerine sorumluluğu doğrudan çocuklara ve ailelerine yüklemekte; yoksulluk, eğitimden kopma, şiddet, istismar, ayrımcılık ve sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği gibi yapısal sorunları görünmez hâle getirmektedir. Çocuğu cezalandırmayı merkeze alan düzenlemeler yerine, çocuğun üstün yararını gözeten; önleyici, koruyucu, onarıcı ve yeniden topluma kazandırıcı politikalar hayata geçirilmelidir. Çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önlenmesi, cezaların artırılmasıyla değil; çocukları hukuk düzenin dışına çıkaran toplumsal koşulların ortadan kaldırılması, etkin sosyal politikaların uygulanması ve çocuk koruma mekanizmalarının güçlendirilmesiyle mümkündür. Çocukların yetişkinlere özgü cezalandırma politikalarının hedefi haline getirilmesini kabul etmiyor; yasa teklifinin çocuk hakları ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini duyuruyoruz.”