ANKARA - DEM Partili Gülcan Kaçmaz, 22 Nisan Kürt Gazeteciler Günü dolayısıyla gazeteciler üzerindeki baskılara dair Cevdet Yılmaz’a “Kürt basın-yayın kuruluşları üzerindeki sansür ve yasakların ortadan kaldırılması amacıyla herhangi bir tedbir almayı düşünüyor musunuz?” diye sordu.

 

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Wan Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, 22 Nisan Kürt Gazeteciler Günü dolayısıyla Kürt basını başta olmak üzere tüm basın emekçileri üzerindeki baskılara ilişkin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması talebiyle Meclis Başkanlığına soru önergesi sundu.

 

‘Kürt basını her zaman bir var oluş mücadelesi vermiştir’

 

Düşünce ve ifade özgürlüğünün çağdaş demokrasilerde vazgeçilmez temel haklardan olduğu vurgulanan önergede, “Basın özgürlüğü de bunun ayrılmaz parçası olmakla birlikte, kamu yararı ve toplum vicdanı adına sorgulayan önemli bir denetim mekanizmasıdır. Kürt meselesinde de basın, hakikatlerin topluma ulaştırılmasında daima kritik bir rol oynamıştır. Buna karşın Kürt basın-yayın kuruluşları ile emekçileri üzerindeki baskı ve sansür hiçbir zaman eksik olmamıştır. Öyle ki 49’lar Davası’ndan 90’lı yıllarda Özgür Ülke gazetesinin bombalanmasına, Özgür Gündem gazetesine yönelik baskılardan Kürtçe gazetelerin kapatılmasına rağmen hakikatin izini ısrarla sürenler, basın literatürüne ‘Özgür basın geleneğini’ kabul ettirmişlerdir. 22 Nisan 1898 yılında Mısır’ın başkenti Kahire’de Mikdad Midhad Bedirhan ‘Kürdistan’ adlı ilk Kürtçe gazeteyi yayınlarken, Kürt basın geleneği tüm zorluklara rağmen Roji Kurd’ten Hawar’a, Ronahi’den Welat’a, Azadiya Welat’tan Ajansa Welat’a her zaman bir var oluş mücadelesi vermiştir. Bu sebeple bugün 22 Nisan günü Kürt Gazetecilik Günü olarak kabul edilmektedir” denildi.

 

Özgür basına dijital sansür

 

Türkiye’nin 2025 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre 180 ülke arasında 159’uncu sırayla “çok vahim” kategorisinde yer aldığına dikkat çekilen önergede, “Bugün Kürt basın-yayın kuruluşları üzerindeki baskı ve sansür sadece biçim değiştirmiştir. Dicle Fırat Gazeteciler Derneği’nin (DFG) son iki ayda yayınladığı raporlar da sansürün boyutunu ortaya koymaktadır. DFG’nin Mart 2026 raporunda Yeni Yaşam gazetesi, Ajansa Welat, Jinnews ve Mezopotamya Ajansı’nın sosyal medya hesaplarının sıklıkla engellendiği belirtilirken, toplam 53 hesap ve 75 içeriğe erişimin engellendiği yer almaktadır. Aynı şekilde Şubat 2026’da da Mezopotamya Ajansı ve JINNEWS’in dijital medya sayfalarının birer kez erişime kapatıldığı aktarılırken, toplamda 31 habere erişim engeli getirildiği ve 272 sosyal medya içeriğinin erişime kapatıldığı rapor edilmektedir. Bu durum, halihazırda zor şartlarda gazetecilik yapan birçok basın emekçisini çok ciddi bir maddi külfetle karşı karşıya bırakmaktadır” ifadeleri kullanıldı.

 

Önergede,  Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istenen sorular şu şekilde:

 

“*Gazetecilerin dijital medya hesaplarının kapatılmasında ciddi bir artışın yaşandığı doğru mudur? Bunun hukuki dayanağı nedir?

 

*Ocak 2025’ten önerge tarihine kadar erişim engeli getirilen haber sayısı kaçtır? Bu süre zarfında toplamda kaç sosyal medya içeriği kaldırılmıştır? Hangi hukuki gerekçeye göre işlem yapılmıştır?

 

*Ocak 2025’ten önerge tarihine kadar mahkeme kararıyla kapatılan internet sayfası yasağı sayısı kaçtır? İnternet yasağı getirilen ajans, gazete ve televizyonlar hangileridir? Yasağın gerekçesi nedir?

 

*Son 5 yılda hakkında dava açılan gazeteci sayısı kaçtır? Önerge tarihi esas alınmak suretiyle cezaevinde bulunan gazeteci sayısı kaçtır? Dava ve tutuklama gerekçeleri nelerdir?

 

*Son 5 yılda basın kartı için yapılan başvuru sayısı nedir? Reddedilen ve kabul edilen başvuru sayısı kaçtır? Önerge tarihine kadar bekleyen toplam başvuru sayısı nedir?

 

*Mezopotamya Ajansı, Ajansa Welat, Jinnews ile Yeni Yaşam gazetesinin dijital medya sayfalarına sıklıkla yasaklama getirilmesinin sebebi nedir? Bunun hukuki dayanağı nedir?

 

*Sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli ile haber içeriklerinin kaldırılmasının hedefinin çoğunlukla Kürt basın-yayın kuruluşları ile gazeteciler olmasının sebebi nedir?

 

*Kürt basın-yayın kuruluşları üzerindeki sansür ve yasakların ortadan kaldırılması amacıyla herhangi bir tedbir almayı düşünüyor musunuz?”