Devrîm Findik - Melike Aydin 

 

STENBOL - Jinan di axaftinên xwe yên beriya "Konferansa Veguherîna Komara Demokratîk" de diyar kirin ku bêyî rûbirûbûna beşên civakê yên ku ji hêla ezmûna komarî ya heyî ve hatine dûrxistin, demokratîkbûn ne mimkûn e. Jinan xwesteka xwe ya ku di sedsala duyemîn a Komarê de bibin aktorên damezrîner ên jiyanek wekhev, azadîxwaz û demokratîk diyar kirin.

 

"Konferansa Veguherîna Komara Demokratîk", ku li ser nîqaşên demokrasî, aştî û hemwelatîbûna wekhev di sedsala duyemîn a Tirkiyeyê de disekine, dê di 13-14'ê Hezîranê de li Navenda Çandê ya Cem Karaca li Bakirkoy, Stenbolê were lidarxistin. Konferans, ku dê akademîsyen, siyasetmedar, parêzvanên mafên mirovan, rojnamevan, nivîskar û nûnerên civaka sivîl bîne cem hev, dê di bin sernavên cûrbecûr de li ser îhtîmalên veguherîna demokratîk di sedsala duyemîn a Komarê de biaxive.

 

Berî konferansê, Hevseroka Navçeya Sancaktepe ya DEM Partî, Ayşe Çiftçi û Berdevka Herêma 1'emîn a Encûmena Jinan a Parêzgeha Stenbolê ya DEM Partiyê Şengul Bingol axivîn, nirxandinên xwe li ser veguherîna demokratîk, azadiya jinan, hemwelatîbûna wekhev û aştiyê pêşkêş kirin.

 

'Divê sedsala nû serdemeke damezrîner be'

 

Endama Meclîsa Nûnerên Hevgirtina Mor, Zeynep Eda Berfin Tozlu diyar kir ku polîtîkayên dijminê jinan li Tirkiyeyê êdî ji bûyerên yekane derketine û bûne bernameyek sîstematîk û got: "Di bin navê 'Sala Malbatê' de, em dibînin ku jin di malên xwe de têne girtin û ji jiyana giştî têne dûrxistin. Jin hem mehkûmî keda malê ya nedîtî ne û hem jî wekî keda erzan têne îstismarkirin. Veguhestina sedsala duyemîn a Komarê ji bo jinan ne dîrokek sembolîk e; ne guhertinek salnameyê ya asayî ye. Divê ev serdemeke damezrîner be. Tiştê ku em jê re dibêjin komara demokratîk jiyanek e û divê dadwerî ne amûrek hêza siyasî be."

 

Zeynep Eda Berfin Tozlu diyar kir ku birêvebirina nîqaşan a li ser komara demokratîk girîng e.

 

'Demokratîkbûn bêyî rûbirûbûna dîroka Komarê ne mimkûn e'

 

Femînîsta Misilman Zeynep Duygu diyar kir ku nîqaşên li ser komara demokratîk jî rûbirûbûna dîroka Komarê hewce dike. Zeynep Duygu  destnîşan kir ku ji damezrandina Komarê ve têgihîştinek ji jor ber bi jêr a hemwelatîbûnê hatiye avakirin û ev têgihîştin gelek komên civakî ji holê rakiriye. Zeynep Duygu got, "Tevî rastiya ku em îro li ser têgeha komara demokratîk nîqaş dikin jî kêmasiyên ezmûna komara heyî nîşan dide. Gelek kes ji vî welatî hatine derxistin. Kurd, komên olî, jin û nasnameyên cûda di serdemên cûda de rastî cudakariyê hatine. Em bêyî rûbirûbûna van çîrokan nikarin bikevin sedsala duyemîn."

 

'Divê komareke ku tê de gel mijara sereke be were avakirin'

 

Zeynep Duygu destnîşan kir ku bi paşguhkirina êşên rabirdûyê pêşerojeke nû nayê avakirin û wiha got, "Gelek kesan azadiya xwe, jiyana xwe winda kirin. Bi paşguhkirina vê bîranînê pêşerojeke demokratîk nayê avakirin. Divê komareke ku ji binî ve tê avakirin, ku tê de gel mijara sereke be, were avakirin."

 

'Komara demokratîk pêdiviyeke lezgîn e'

 

Nivîskara femînîst Mukaddes Erdogdu Çelik destnîşan kir ku ne tenê Tirkiye, lê tevahiya cîhanê krîzeke kûr a demokrasî û pêşerojê dijî. Mukaddes Erdogdu Çelik got, "Îro, şer, rejîmên otorîter û xizanî li gelek deverên cîhanê zêde dibin. Jin, ciwan û karker bi nebûna perspektîfên pêşerojê re rû bi rû ne." Mukaddes Erdogdu Çelik got, "Di seranserê dîrokê de, bindestan bi têkoşînên rêxistinkirî destkeftî bi dest xistine. Îro, daxwazên ji bo demokrasî, azadî û rizgariya jinan dîsa bilind dibin. Nîqaşên berdewam ên li ser Aştî û Civaka Demokratîk li Tirkiyeyê daxwaza komara demokratîk xurt dikin. Ne têgihîştina heyî ya komarê û ne jî rejîma qesrê nikare ji vê civakê re pêşerojekê pêşkêş bike. Ji ber vê yekê, komara demokratîk pêdiviyeke lezgîn e ku nayê paşxistin."

 

Hevseroka şaxa navçeya Sancaktepeyê ya DEM Partiyê, Ayşe Çiftçi diyar kir ku gelê Kurd di dîroka 100 salî ya Tirkiyeyê de yek ji wan komên ku herî zêde rastî pêkanînên dij-demokratîk hatine ye û ev bang kir: "Demokratîkbûna Tirkiyeyê tê wê wateyê ku hemû gel, bi taybetî jin û ciwan, bi wekhevî û azadî bijîn. Ez konferansa ku di 13-14'ê Hezîranê de ji bo demokratîkbûna Tirkiyeyê tê lidarxistin girîng dibînim û gelê me vedixwînim ku beşdar bibe."

 

Berdevka Herêma 1'emîn a Meclîsa Jinan a Parêzgeha Stenbolê ya DEM Partiyê Şengul Bingol jî got: "Li herêmeke ku azadiya raman û rêxistinbûnê kêm dibe, xizanî, newekheviya dahatê, wêrankirina ekolojîk, dubendbûna civakî û şîdeta li dijî jinan kûrtir dibe, em hemû hêzên demokratîk, kedkar, çand, nasname û baweriyên cuda vedixwînin ku beşdarî vê pêvajoyê bibin."