Buşra Turan

 

WAN/AGIRÎ - Bi nêzîkbûna 8'ê Adarê re, jinên li Serhadê banga derketina kolanan kirin da ku temsîliyeta wekhev, rêxistinbûn û parastina destkeftiyan bixwazin. Jinan tekez kirin ku parastina destkeftiyên jinan li Rojava beşek ji têkoşîna jinan a cîhanî ye û gotin, "Em jin dixwzin wekhev û  azad bijîn û neyên kuştin."

 

Ji bo 8'ê Adarê , Roja Jinan a Cîhanê ku sembola daxwazên jinan ji bo wekhevî û azadiyê ye, tenê çend roj mane, jin bang dikin ku têkoşîn li dijî pergala serdestiya mêran, zêdebûna tundiyê, binpêkirinên mafan û newekheviyên civakî were xurtkirin. Jin destnîşan dikin ku 8'ê Adarê ne tenê rojek bîranînê ye, lê rojek navneteweyî ya hevgirtin û têkoşînê ye ku tê de ked, berxwedan û têkoşîna dîrokî ya jinan tê xuyanîkirin.

 

Aktîvîsta Tevgera Jinên Azad (TJA) Leyla Çelîk û  endama Meclisa Jinan a Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gel (Dem Partî) ya  Agirî, derbarê 8'ê Adarê de nirxandin kirinn.

 

'Têkoşîna jinan îradeya parstina jiyanê ye'

 

Aktîvîsta TJA Leyla Çelik diyar kir ku di çarçoveya paradîgmaya demokratîk, ekolojîk û rizgariya jinan de, têkoşîna jinan îradeya parastina jiyanê li dijî pergala serdestiya mêran, wêrankirina jîngehê û newekheviyên civakî nîşan dide. Leyla Çelik got, "Dîtîna têkoşîna jinan misoger dike ku ked û berxwedan ku di dîrokê de hatine paşguhkirin, vedigerin bîra civakî. Ev dîtin hevgirtina di navbera jinan de xurt dike, têkoşîna hevpar xurt dike û dibe alîkar ku ramana azadiyê li hemû qadên civakê belav bibe. Zîhniyeta serdestiya mêran, pergala kapîtalîst a îstîsmarê, qelskirina girêdana bi xwezayê re û dûrxistina jinan ji mekanîzmayên biryardanê di nav astengiyên herî mezin ên vê têkoşînê de ne. Têgihîştina ku jinan bi malê ve û civakê bi xerckirinê ve sînordar dike yek ji astengiyên bingehîn ên jiyanek azad û wekhev e."

 

'Têkoşîna ji bo Nûneratiya Wekhev'

 

Leyla Çelik tekez kir ku demokrasî bêyî temsîla wekhev û beşdariya çalak a jinan dê netemam be û got, "Civakek demokratîk tenê bi rêxistinek civakî mimkun e ku jin tê de kirde bin, di mekanîzmayên biryardanê de bi wekhevî werin temsîlkirin. 8'ê Adarê rojek e ku kombûna dîrokî ya ked, berxwedan û daxwazên azadiyê yên jinan were hembêzkirin e. Ew di heman demê de rojek têkoşîn û hevgirtinê ye ku tê de îradeya avakirina jiyanek wekhev, azad û ekolojîk tê xurtkirin. Xurtkirina hevgirtina jinan, rêxistinkirin ji asta herêmî dest pê dike, parastina jiyanek di ahenga bi xwezayê re, têkoşîna ji bo temsîla wekhev û hêzdarkirina dengê jinan di her warî de bingeha civakek demokratîk, ekolojîk û azadîxwaz pêk tîne."

 

'Dema danîna xeteke têkoşînê ya hevpar e'

 

Leyla Çelik diyar kir ku daxwazên ku di 8'ê Adarê de li kolanan werin bilindkirin divê bangek ji bo parastina destkeftiyên jinan û xurtkirina hevgirtina jinan a navneteweyî bihewînin û got, "Her peyvek ku di 8'ê Adarê de li kolanan were bilindkirin divê bangek ji bo parastina destkeftiyên ku jinên li Rojava bi ked, berxwedan û bedelên xwe yên mezin ava kirine be. Dema danîna xeteke têkoşînê ya hevpar e, ne ku li hember kesên ku azadiya jinan hedef digirin û hewl didin îradeya jinan tune bikin bêdeng bimînin. Jinên li çar aliyên cîhanê, bi taybetî jinên li çar parçeyên Kurdistanê, hewce ne ku dengê xwe bikin yek, hevgirtinê xurt bikin û yekîtiya têkoşînê xurt bikin. Ji ber ku tiştê ku îro li Rojava tê parastin ne tenê erdnîgarî ye; ew hebûn, nasname û hêviya azadiya jinan e. Lawazkirina destkeftiyên li Rojava dê bibe sedema derbeyek li têkoşîna jinan li her deverê cîhanê. Ji ber vê yekê, 8'ê Adarê berpirsiyariyek e ku em bi hev re berfireh bikin, biparêzin û li ber xwe bidin. 'Jin, jiyan, azadî'. ne tenê dirûşmek e,  toreke hevgirtinê ye ku ji hêla jinan ve bi giyanek hevpar a berxwedanê hatiye hunandin e.”

 

'Em dixwazin jiyanek azad bijîn'

 

Endama Meclîsa Jinan a Agirî ya DEM Partiyê Ayşe Karakuş diyar kir ku yek ji mînakên herî berbiçav ên berxwedana jinan li Rojava tê nîşandan û tekez kir ku jin hewce ne ku bi yekîtî û rêxistinî li dijî pergala serdestiya mêran têkoşînê bidin. Ayşe Karakuş got, "Destkeftiyên ku jinan îro bi dest xistine bi bedelên mezin hatine bidestxistin. Dîtina vê têkoşînê û dîtina xwe di wê berxwedanê de rê nîşanî me dide. Jin hewce ne ku bi hev re bisekinin û li hember rol û zextên ku ji hêla pergala serdestiya mêran ve têne ferzkirin li ber xwe bidin. Ji ber ku polîtîkayên şerê taybet û zextên sîstematîk li ser jinan têne kirin. Ji bo guhertina vê rewşê, girîng e ku jin bibin yek, xwe rêxistin bikin û piştgiriyê bidin hev. Jin herî zêde hewceyî jinên din in. Îro, jin bi pirsgirêkên cidî yên wekî tundî, tacîz û îstîsmarê re rû bi rû dimînin û hema hema her roj jinek jiyana xwe ji dest dide. Em jin dixwazin jiyanek azad bijîn ne ku bên qetilkirin."

 

'Divê em di 8'ê Adarê de li qadan bin'

 

Ayşe Karakuş tekez kir ku divê jin ji bo jiyaneke wekhev û azad bi hev re tevbigerin û diyar kir ku divê 8'ê Adarê tenê bi rojekê ve sînordar nebe. Ayşe Karakuş, bang li jinan kir ku dengê xwe li qadên giştî bilind bikin û got: "Em jin divê bi tevgerîna mil bi mil, bi hev re têkoşîn û rêxistina xwe xurt bikin. Jin divê mafên wan ê wekhev hebe. Ger mafên jinan wekhev nebin, ne mimkûn e ku meriv behsa civatek wekhev û demokratîk bike. Em dibêjin 'jin jiyan e.' Jiyan li her deverê ku ked û hebûna jinan hebe xweştir dibe. Yek ji mînakên herî berbiçav ên vê yekê qadên têkoşînê yên ku ji hêla jinan ve têne rêvebirin in. Bêyî jinan civakek demokratîk nabe. Ji bo avakirina civatek demokratîk, divê em bêtir bixebitin û bi hêztir xwe birêxistin bikin. 8'ê Adarê, Roja Jinan a Navneteweyî, rojek girîng e, lê ev têkoşîn divê tenê bi rojekê ve sînordar nebe. Her roj roja têkoşînê ye ji bo jinan. Di 8'ê Adarê de, divê em li qadên giştî bin, dengê xwe bilind bikin û daxwazên xwe ji cîhanê re bidin zanîn. Em ê bi civakê, gel û jinan re li qadên giştî bin. Em hemû jinan vedixwînin ku di 8'ê Adarê, Roja Jinan a Cîhanê de li qadan bin."