HABER MERKEZİ - Meşhed’deki Vekilabad Cezaevi’nde tutsak kadınların, temel ihtiyaçlardan yoksun ve sağlıksız koşullarda kaldığı belirtildi. 

 

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre şu anda 23 kadın “Aramesh” olarak bilinen koğuşta, 7 kadın ise cezaevinin karantina bölümünde tutuluyor. Kaynaklara göre bu bölümler; yetersiz havalandırma, yatak eksikliği, kötü hijyen koşulları, ısıtma-soğutma sistemlerinde sorunlar ve sağlık hizmetlerine ciddi erişim kısıtlamaları gibi problemlerle karşı karşıya.

 

Kadınlar neyle suçlandıklarını bilmiyor

 

Rapora göre bu kadınların bir kısmı Ocak protestoları sırasında gözaltına alınırken, bazıları da İran’ın ABD ve İsrail ile yaşadığı askeri gerilimlerin ardından artan güvenlik baskısı kapsamında tutuklandı. Birçoğu hala hukuki belirsizlik içinde bulunuyor ve dosyalarının akıbeti hakkında bilgi sahibi değil.

 

Avukat erişimine sahip değiller

 

Daha önce de Mehbube Şabani, Sima Enbai Ferimani ve Azer Yahu isimli üç kadın siyasi tutsağın, son aylarda gözaltına alındıktan sonra herhangi bir net karar olmaksızın kadınlar koğuşunda tutulduğu bildirilmişti. Bu kişilere “Allah’a karşı savaş açma (muharebe)”, “İsrail ile bağlantı”, “ulusal güvenliğe karşı toplanma ve komplo kurma” ve “İran liderine hakaret” gibi suçlamalar yöneltilirken, avukat erişiminden mahrum bırakıldıkları ifade ediliyor.

 

Havasız bir koğuşta tutuluyorlar

 

HRANA, kadınların önce 6. koğuşa götürüldüğünü ve sorgulama süresi boyunca görüş ve iletişim yasağına tabi tutulduğunu aktardı. Daha sonra 18 yaş üstü tutukluların, uzun süreli kalış için uygun olmayan Aramesh koğuşu veya karantina bölümüne sevk edildiği belirtiliyor. Rapora göre Aramesh koğuşu, hangar benzeri ve yer altı bir yapıya sahip olup diğer koğuşların altında bulunuyor. Serbest bırakılan bir protestocu bu alanı “karınca yuvası”na benzetirken; düşük tavan, sınırlı pencere ve yetersiz havalandırma nedeniyle nefes almanın zorlaştığı, tutuklular arasında nefes darlığı ve panik atak vakalarının görüldüğü ifade ediliyor. Bu koğuşun kapısı da yalnızca zorunlu durumlarda açılıyor ve diğer koğuşlardaki tutukluların buraya erişimine izin verilmiyor.

 

Yaşam koşulları daha da zorlaşıyor

 

Yetersiz yatak, battaniye ve yastık; koğuş nüfusuna göre yetersiz kalan tuvalet ve banyo imkanları; kişisel hijyen koşullarının sağlanamaması da bildirilen diğer sorunlar arasında yer alıyor. Karantina bölümü için de bir kaynak, buranın barınma standartlarını karşılamadığını; kanalizasyon kokusu, temizlik eksikliği ve kötü havalandırmanın yaşam koşullarını daha da zorlaştırdığını belirtti.

 

Koğuş baskı amaçlı kullanılıyor

 

İnsan hakları kaynakları, Aramesh koğuşunda sağlık hizmetlerinin de son derece sınırlı olduğunu aktarıyor. Buna göre hastalanan tutsaklar, revirlere sevk edilse de yeterli tedavi alamadan tekrar aynı koğuşa geri gönderiliyor. İncelemelere göre Aramesh koğuşu daha önce disiplin bölümü ya da uyuşturucu suçlarından hükümlülerin tutulduğu yer olarak kullanılırken, şimdi siyasi ve güvenlik suçlamalarıyla gözaltına alınanların ana tutulma alanlarından biri haline gelmiş durumda. Gözlemciler, bunun kadın protestocular ve sivil aktivistlere yönelik baskının arttığını gösterdiğini belirtiyor.