Afganistan'da gazeteciler meslekten dışlanıyor

  • 14:40 2 Mayıs 2026
  • Dünya
HABER MERKEZİ - Afganistan'da gazeteciler, çalışma yasağı ve yaygın iş ayrımcılığı nedeniyle mesleki faaliyetlerden dışlanıyor. 
 
Afganistan’da 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü nedeniyle Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin Afganistan özel raportörü Richard Bennett, yaptığı açıklamada gazetecilerin yaşadığı baskılara dikkat çekti. 
 
Richard Bennett, ülkede gazeteciler için çalışma ortamının belirgin şekilde daraldığını, daha güvensiz ve maliyetli hale geldiğini belirtti. Richard Bennett, birçok medya çalışanının mesleğini sürdürürken ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
 
Kadınlar için alan daraldı
 
Bu baskı ortamında kadın gazeteciler daha ağır koşullarla karşılaşıyor. Erkek refakatçi (mahrem) olmadan hareket edememe, katı kıyafet kuralları, resmi programlara katılımın engellenmesi, bazı medya kurumlarında çalışma yasağı ve yaygın iş ayrımcılığı, kadınların mesleki faaliyetlerini ciddi ölçüde sınırlandırıyor.
 
Gözaltılar 
 
Açıklamaya göre son bir yıl içinde onlarca gazeteci Taliban tarafından gözaltına alındı. Medya çalışanları korku ve güvensizlik ortamında çalışmayı sürdürürken, haber kaynakları da misilleme korkusuyla konuşmaktan kaçınıyor. Bu durum, gazetecilerin bilgiye erişimini ve bağımsız haber üretimini ciddi biçimde kısıtlıyor.
 
Risk büyük 
 
Richard Bennett, özellikle kadın hakları, kız çocuklarının eğitimi, sivil protestolar ve toplumsal meseleler gibi konuların daha fazla baskı altında olduğunu belirtti. Bu alanlarda haber yapan gazetecilerin güvenlik ve yargı riskiyle daha fazla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
 
Uluslararası destek azalıyor
 
Siyasi baskıların yanı sıra uluslararası toplumun bağımsız Afganistan medyasına verdiği mali ve teknik desteğin azalması da krizi derinleştiriyor. Birçok medya kuruluşu bütçe yetersizliği, nitelikli personelin ülkeyi terk etmesi ve iş güvencesi eksikliği nedeniyle ya kapanmak zorunda kaldı ya da sınırlı kapasiteyle faaliyet gösteriyor.
 
Kadınların sesi siliniyor
 
Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden bu yana ifade özgürlüğü ve medya faaliyetleri ciddi biçimde baskı altına alındı. Yeni kurallar özellikle sosyal ve kültürel alanlarda medya faaliyetlerini daraltırken, sivil alanı da büyük ölçüde sınırladı.
 
Afghanistan Journalists Center gibi kurumların yayımladığı raporlara göre, kadınlar bu süreçten en fazla etkilenen kesim oldu. Verilere göre kadın gazetecilerin yaklaşık yüzde 70 ila yüzde 80’i mesleğini bırakmak zorunda kaldı. Bu tablo, Afganistan’da kadınların medya alanından sistematik biçimde silindiğini ve kamusal anlatıdan dışlandığını ortaya koyuyor.