190 ülke incelendi: Afganistan'da kadın temsiliyeti sona erdi! 2026-07-01 11:50:12   HABER MERKEZİ - BM Kadın Birimi, 190 ülkenin kadın temsiliyetini inceledi. Rapora göre, Afganistan'da parlamentonun ortadan kaldırılmasıyla birlikte, kadınların son 20 yılda siyasi katlımının sona erdiği belirtildi.    Birleşmiş Milletler (BM) Kadın Birimi, 2026 "Siyasette Kadınlar" raporunu açıkladı. Raporda, Afganistan'da kadınların siyasi temsiline ilişkin çarpıcı bulgular yer aldı.    190 ülkenin siyasi karar alma mekanizmalarında kadınların temsil oranını inceleyen raporda, Afganistan, Gine ve Myanmar ile birlikte, siyasi yapılara ilişkin güvenilir verilerin bulunmadığı ülkeler arasında yer aldı.   Dünyadaki en ağır hak ihlali   Raporda, Afganistan'ın bu grupta yer almasının yalnızca veri eksikliğinden kaynaklanmadığı, aynı zamanda kadınların siyasi sistemden tamamen dışlanmasının bir sonucu olduğu vurgulandı. Uluslararası kuruluşlara göre bu durum, dünyadaki en ağır siyasi hak mahrumiyetlerinden biri olarak değerlendiriliyor.   Raporda dünya genelinde parlamentolardaki kadın temsil oranı ortalama yüzde 27,4'e ulaştı. Her ne kadar bu oran toplumsal cinsiyet eşitliği açısından yeterli görülmese de birçok ülkede kadınların siyasette daha fazla yer almaya başladığını gösteriyor.    Kadın temsiliyeti sona erdi   Afganistan ise Taliban'ın iktidara gelmesinin ardından parlamentonun feshedilmesi ve yasama organına ilişkin resmi verilerin bulunmaması nedeniyle küresel sıralamaya dahil edilmedi. Oysa 2021 yılında önceki hükümet döneminde kadınlar, 250 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde anayasal kota kapsamında 68 sandalye ile yaklaşık yüzde 27 oranında temsil ediliyordu.   Uzmanlar, parlamentonun ortadan kaldırılması ve kadınların yasama süreçlerinden tamamen dışlanmasının, son yirmi yılda kademeli olarak oluşan siyasi katılım sürecini sona erdirdiğini belirtiyor.   Yürütme organlarında da yer almıyorlar!   BM raporu, Afganistan'ın kadınların hükümette temsil edildiği ülkelere ilişkin istatistiklerde de yer almadığını gösterdi. Bu kategoride Afganistan; Kuzey Kore ve Myanmar ile birlikte, üst düzey yürütme organlarında kadınların varlığına ilişkin güvenilir verilerin bulunmadığı ülkeler arasında gösterildi. Taliban'ın yönetime dönmesinden sonra bakanlıklar, karar alma organları ve yürütme kurumlarında kadınların görev almadığı belirtilirken, ülkede kadınların siyasi yönetim süreçlerinde herhangi bir resmi rol üstlenmediği ifade edildi.   Dünyada kadın temsiliyeti artıyor   Rapora göre parlamentoda kadın temsilinde yüzde 63,8 ile Ruanda ilk sırada yer alırken, Küba yüzde 57,2 ve Nikaragua yüzde 55 ile onu takip etti. Ülkelerin üst düzey yönetimlerinde de kadın temsili artış gösteriyor. BM verilerine göre dünya ülkelerinin yüzde 10,6'sında kadın devlet başkanı, yüzde 10,9'unda ise kadın başbakan görev yapıyor.   Afganistan ise kadınların siyasi yaşama katılımını sınırlayan mevcut uygulamalar nedeniyle bu küresel eğilimin tersine hareket eden ülkeler arasında gösteriliyor.   Uluslararası topluma çağrı   İnsan hakları uzmanları ve kadın hakları savunucuları, kadınların karar alma mekanizmalarından tamamen dışlanmasının yalnızca nüfusun yarısının temel haklarının ihlali anlamına gelmediğini, aynı zamanda siyasi sistemin meşruiyeti, şeffaflığı ve etkinliğini de ciddi biçimde zayıflattığını belirtiyor.   Uzmanlara göre Afganistan, kadınların yasama, yürütme ve diğer karar alma organlarında hiçbir resmi temsil hakkına sahip olmadığı ender ülkelerden biri haline geldi. Bu durumun, ülkeyi uluslararası insan hakları standartlarından daha da uzaklaştırdığı ve Afgan kadınlarının geleceğine ilişkin küresel endişeleri artırdığı ifade ediliyor.