Kürt Dil Konferansı bitti: Kurumsallaşma ve yaygınlaştırma vurgusu 

2026-06-28 17:55:43


	 

	AMED - Kürt Dil Konferansı’nda, Kürtçenin kurumsallaşması, eğitimde yaygınlaştırılması ve medya alanında güçlendirilmesine dönük kapsamlı kararlar alındı; konferans iki yılda bir düzenlenme kararıyla tamamlandı.

	 

	Amed'de Demokratik Dil Kurumları’nın, “Statüden eğitime kadar müzakere için yeni bir çerçeve” şiarıyla düzenlediği Kürt Dil Konferansı, “Sivil inisiyatiflerin Kürt dilinin yayılmasına katılımı” başlıklı 3’üncü ve “Kürt dil politikaları ve stratejileri” başlıklı son oturum ile sona erdi.

	Konferansta şu kararlar okunup tartışıldı: 

	 

	Yapılan sunum ve konuşmaların ardından katılımcıların önerileri alındı. Konferans, alınan kararların okunmasının ardından son buldu. 

	 

	Alınan kararlar şöyle: 

	 

	"*15 Mayıs Kürt Dili Bayramı haftası festival olarak kutlanacaktır. Bu hafta boyunca, 15 Mayıs’ın önemini ve etkisini gölgede bırakacak hiçbir program hazırlanmayacaktır. Dilin geliştirilmesi ve canlandırılması amacıyla, şartsız bir şekilde 2 yılda bir dil konferansı düzenlenecektir.

	 

	*Dil kurumlarının tek bir çatı altında örgütlenmesi ve ortak çalışmalar yürütmesi amacıyla “Kürt Dili Kurumları Konfederasyonu/Komünü (KSZK)” adıyla bir konfederasyon kurulacaktır.

	 

	*Kürtçenin Kürdistan’da birinci dil olması için, kurum ve kuruluşlarımız arasındaki tüm kurum içi örgütsel yazışmalar Kürtçe yapılacak; ihtiyaç duyulması ve duruma göre Türkçe çevirisi de eklenecektir.

	 

	*Folklor çalışmalarının kurumsallaşması ve sürekliliği, yerel yönetimlerin iş birliğiyle (Dil Daire Başkanlıkları bünyesinde, dili geliştirme ve yaygınlaştırma müdürlüğü şeklinde) yürütülecektir.

	 

	*Tüm yurtsever kurum ve kuruluşlar, dil çalışmaları için kendi bütçelerinden özel bir pay ayırmak zorundadır.

	 

	*Kurumlar; Kürtçe bilmeyen, az bilen veya yazım düzeyinde yetersiz olan personelleri için, seviyelerine uygun zorunlu dil atölyeleri organize etmelidir.

	 

	*Kurumların resmi web siteleri, sosyal medya hesapları ve basın açıklamaları birinci sırada Kürtçe olmalıdır. Diğer diller, Kürtçenin ardında sadece birer çeviri alternatifi olarak yer almalıdır.

	 

	*Çevrim içi (online) bir okulun kurulması için çalışmalara başlanacaktır.

	 

	*Kurum, kuruluş, sokak, cadde, park vb. yerlerin isimleri Kürtçeleştirilecek ve kentin peyzajı buna göre düzenlenecektir.

	 

	*Kürtçe kullanımını siyasi temsilin bir ölçütü olarak tanımlıyoruz; Kürtleri temsil etmek isteyen herkes Kürtçe öğrenmelidir.

	 

	*Farklı çevrelerin de içinde yer alacağı geniş bir Kürt dili ağının kurulması için girişimler başlatılacaktır.

	 

	*Yerel yönetimler, genel konferanslarında dil ve eğitim üzerine bir dizi karar almıştır. Örneğin; Kürt Dilini Geliştirme ve Koruma Daire Başkanlığı, Kürt Dilini Geliştirme ve Koruma Müdürlüğü ile Kürt Dilini Geliştirme ve Koruma Birimlerinin kurulması (Kreşler, çocuk merkezleri, oyun odaları ve anaokullarının açılması) vb.

	 

	*Alınan bu kararların en kısa sürede yürürlüğe girmesini, başarılı çalışmaların hayata geçirilmesini ve bu çalışmalara tam destek sunulmasını ümit ediyoruz.

	 

	*Sadece kültürel içerik yayınlayacak özgün bir televizyon kanalı açılmalıdır.

	 

	*Kirmanckî/Zazakînin, Türkçenin tahakkümünden ve Kurmancînin gölgesinden çıkarak gelişmesi için: Jiyan TV gibi bağımsız/başkaca bir televizyon kanalı kurulmalıdır. Arî Vakfı ve bağımsız bir Kirmanckî Akademisi kurulmalıdır. Dilin standardizasyonu üzerine çalışmalar yürütülmelidir."