İran’da kadınlar çoklu şiddet kıskacında 2026-06-23 10:55:01   HABER MERKEZİ - İran’da son aylarda kadın katliamları, aile içi şiddet,  şüpheli ölümler ve kadın idamları artarken, internet kısıtlamaları nedeniyle çok sayıda hak ihlalinin görünür kılınması da zorlaşıyor.   İran’da protestolar, çatışmalar ve kırılgan ateşkes sürecinin gölgesinde kadınlara yönelik şiddet artıyor. Kadın katliamları, aile içi şiddet, çocuk yaşta zorla evlendirilmeler, şüpheli ölümler ve idamlar ülkenin birçok kentinde yaşanırken, internet erişimindeki kısıtlamalar nedeniyle çok sayıda hak ihlalinin kayıt altına alınması ve doğrulanması da zorlaşıyor.   Nujinha’nın geçtiği habere göre; Son aylarda Tahran, Tebriz, Kirman, Demavend, Merend, Şehriyar, Yasuc ve Meşhed başta olmak üzere birçok kentte kadınlar en yakınlarındaki erkekler tarafından katledildi. Tahran’da yaşlı bir kadın katledilirken, kadının cenazesine işkence edilerek evi yakıldı.  Başkentin Afsariye semtinde çıkan yangında bir kadının katledildiği ortaya çıktı. Nihavend’de bir kişi ateşli silahla ailesine saldırdı. Saldırıda, üç kadın hedef alınırken iki kişi yaşamını yitirdi, iki kadın ise ağır yaralandı. İranşehr’de bir erkek, annesi ve kız kardeşini katletti.   Şüpheli ölümler   Yasuc’ta yaşayan Zeyneb Hatemi, evlilik teklifini reddettiği kuzeni tarafından katledildi.  Kazvin Tıp Bilimleri Üniversitesi öğrencisi Semira Saki ise boşanmak istemesi nedeniyle evli olduğu erkek tarafından ateşli silahla katledildi. Meşhed, Tahran, Yezd, Merudeşt ve diğer kentlerde de benzer gerekçelerle çok sayıda kadın katledildi. Resmi kaynaklar olayların çoğunu “aile içi anlaşmazlık” olarak duyururken, kadın örgütleri bunun sistematik şiddeti görünmez kıldığını belirtti.   Kadın hakları savunucuları, şüpheli bir şekilde yaşamını yitiren veya katledilen birçok kadının geçmişte çocuk yaşta evlilik ve zorla evlendiren kişiler olduğuna dikkat çekiyor. Piranşehrli genç kadın Turan Ahmedpur, ailesinin yanına dönmesinin ardından şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.  Çocuk yaşta zorla  evlendirildiği belirtilen Turan Ahmedpur’un hikayesi, ülkedeki kadınların karşı karşıya olduğu sosyal baskıları yeniden gündeme taşıdı. Nakade’ye bağlı Daymab köyünde yaşayan Sarina Muhammedi de şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.   Kadın idamları tartışma yaratıyor   Son aylarda İran’ın farklı cezaevlerinde çok sayıda kadın idam edildi. Bunlar arasında Elenaz Azizi, Mina Hüseynzade, Sedige Kurbani, Raziye Abbasi, Mehdiye Keyhani ve Ekrem Rızayi bulunuyor. İnsan hakları örgütleri, idam edilen kadınların önemli bölümünün daha önce aile içi şiddet, zorla evlilik veya ayrımcı aile yasalarının mağduru olduğunu belirtiyor. Kadınların bağımsız hukuki destek ve etkili savunma imkanlarına yeterince erişemediği de dile getiriliyor.   Beluç kadınlar çifte ayrımcılıkla karşı karşıya   Beluç kadınlar ise hem toplumsal cinsiyet temelli şiddet hem de yoksulluk ve bölgesel eşitsizliklerle mücadele ediyor. 31 yaşındaki Beluç kadın Afsane Bameri ateşli silahlı saldırıda katledilirken, Zahide Beluç evli olduğu erkek tarafından katledildi. Saravan’da yaşayan Mehsa Berahui ise maruz kaldığı şiddetin ardından şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. Bölgede 9 yaşındaki Fatıma Zehra Hüseyinber’in kaçırıldıktan sonra katledilmesi de kamuoyunda büyük tepki yarattı.