‘Qanûno bingehîn qanûnêk efû nîyo’

  • 09:11 14 Temmuze 2026
  • NAROJANE
 
MÊRSÎN - Endama Akademîya Aştîye Zelîha Burcu Acar dîyar kerd ke qanûnê bingehên, qanûnê efûyêk nîyo û bale ant tecrîdê hemverê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan ser.
 
Her çiqas pabebîyayîşanê derheqê awankerdişê çarçeweya qanûnî ya ke vengê “Aştî û Cimatê Demokratîkî” ya Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî yê 27ê sibata 2025ine de ame dîyarkerdiş de dewam bikê zî, rastîya ke hukmatî hema zî tu rêziknameyê qanûnî yê somutî bica nêard û hema yeno munaqeşekerdiş. Agahîyanê ke vanê Wezaretê Edaletî de qanûnêk çarçewe yeno amadekerdiş do pêşkêşê Parlamentoyî bikerê. Her ke munaqeşeyê qanûnê bingehênî ke semedê qetîkerdişê prosesê aştîye hetê huqûqî ra muhîm yeno hesabkerdiş dewam kenê, çarçeweya qanûnî hema zî meseleyê munaqeşeyê pêroyî ya.
 
Endama Akademîya Aştîye Zelîha Burcu Acar prosesî ser ajansê ma JINNEWSî rê qisey kerd.
 
Pêvînayîş nîno kerdiş
 
Zelîha Burcu Acar dîyar kerd ke demêk zaf derg o ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan dir pêvînayîş nêyeno kerdiş û wina dewam kerd: “Komara Tirkîya, PKKyî dir, rêxistinêk ke verê sey nêqanûnî ameybî pênasekerdiş, aştî kena. Temamê nê awanî û heme kurdanê welatê ma îradeyê xo yê sîyasî teslîmê Abdullah Ocalan kerdî, bêguman lazim o ke o bibo muxatab. 40 rojî yo tu pêvînayîş çin o û no şaşîyêk û problemêk pîl o. Ez pabeya ke partîyê bînan ê sîyasî bi cidî hemverê nê vejê û reaksîyon nîşan bidê. Çimkî bêvengmendiş bêberpirsîyarîyêko pîl o. Prosesêk aştîye yê wina semedê ameyoxê heme partîyê sîyasî muhîm o.”
 
‘Hêvîdar a ke proses serkewte bibo’
 
Zelîha Burcu Acar dîyar kerd ke eke proses bi serkewte nêbo, ameyoxê Rojhelatê Mîyanênî tehlukeye de yo û va: “No proses de, ma verê pabeyê Sûrîye mendî, dima ra pabeyê Îranî mendî û nika ez hêvî û dergkerdişê kombîyayîşê berzî yê NATOyî sey bêberpirsîyarîyêko pîl vînena. Lazim bî nê heme çî verê biameyîne kerdiş. Pabebîyayîşê vindîkerdişî kurdan her herêmî de şaşîyêk pîl o. No sey bêberpirsîyarîyêk pîl aseno. Çimkî tu herême de vindîkerdiş pê nêame. Ez serkewtişê nê prosesî sey serkewtişê welatê xo, şarê kurdî û têgêrayîşê kurdî vînena. Ez hêvîdar a ke no proses serkewte bibo.”
 
‘Partîyê sîyasî xebatêk hîra nêkerdî’
 
Zelîha Burcu Acar dîyar kerd ke partîyê sîyasî qanûnê bingehênî ser o hîna zêde xebate nêkerdî û wina dewam kerd: “Ez fikirîyena ke muhtewayê qanûnê bingehênî tena bi sînor ame munaqeşekerdiş. Bi hawayêk rast, tu partîyêk sîyasî na mesele ser o bi hîrayî xebate nêkerd. Nika Tirkîya de tu partîyêk sîyasî qanûnê bingehênî ser o munaqeşe nêkena. No problemêk zaf cidî yo. Tesîrê NATOyî welatê ma de muhtewayê nê qanûnê bingehênî dir girêdayeyo. Eke ma biwazê tesîrê her hêzêk teberî qerargirewtişê ser o ameyoxê welatê ma kêm bikerê, lazim o ke çarçeweya xo ya qanûnî xurt bikerê.”
 
Caardişê aştîyêka bi rûmet
 
Zelîha Burcu Acar dîyar kerd ke qanûnê bingehênî, qanûnê efûyêk nîyo û va ke pabeyê ma ke qanûnêk hîra bibo û wina qedêna: “Lazim o ke qanûnê hîra bibo. Çimkî no qanûnê efûyêk nîyo. Pênasekerdişê nê qanûnî bi pênaseyêk sînorkerde, sey qanûnêk semedê xelasîya terorî, do bêberpirsîyarî û nêheqîyêk pîl bibo. Lazim o ke ma perspektîfêk berpirsîyarêr û dadperwerêr awan bikerê, ma aştî pê bîyarê. Aştî manaya pêvînayîşê ser o bingehê têduşt dana. Ez aştîyêka bi rûmet fehm kena. Ez fikirîyena ke Komara Tirkîya vetişê qanûnêk bingehênî yê wina de zaf erey mend. Ez pabeya ke qanûnêk hîra bibo.”