Halîde Turkoglu: Navê vê şerê taybet e

2026-04-16 11:30:44


	 

	ENQERE - Berdevka Meclîsa Jinan a DEM Partiyê Halîde Turkoglu, li ser windakirina Gulîstan Doku, mirina Rojwelat Kızmaz û jinên din ên ku bi gûman jiyana xwe ji dest dane nirxandin kir û got, "Ev nîşan dide ka çete, mafya û darazê çawa pergalek ava kirine ku bi hev re dixebitin. Ev bûyer careke din eşkere dike ku çawa bi hevkariya hemû saziyên dewletê sûcek dikare were veşartin. Navê vê şerê  taybet e."

	 

	Berdevka Meclisa Jinan a Partiya Wekhevî û Demokrasiyê (DEM Partî) Halîde Turkoglu derbarê mirinên bigûman, windakirin û kuştinên jinan de li meclisê cîvîn li dar xist û nirxandin kir.  

	 

	'Tiştaveşartî bû, di encama têkoşîna jinan a berdewam de derketiye holê'

	 

	Halîde Türkoglu diyar kir ku pêşketinên doza Gulîstan Doku piştî 6 salan ne encama darazê ye, encama têkoşîna bêwestan a jinan a bi salan e û got, "Ji Çemê Munzurê bigire heta kampusê, ji kolanên Dêrsimê bigire heta çar aliyên welat, bi hezaran jin li qad û kolanan qîriyan, 'Gulîstan Doku li ku ye?'. Kesên ku çarenûsa Gulîstan dipirsîn di bin îşkenceyê de dihatin girtin. Pirsa 'Gulîstan Doku li ku ye?' di dosyayên dozê de wekî sûc hatibû bicihkirin. Îro, derbarê çarenûsa Gülistan Doku de qonaxek nû hatiye bidestxistin. Berî her tiştî, divê ez bi taybetî tekez bikim ku ev pêşketinên ku derketine holê, ji perspektîfa me, encama têkoşîna jinan a berdewam in. Bihesibînin ku pêşketinên di derbarê çarenûsa Gulîstanê de wekî ku nû hatine eşkerekirin, dê ne temam be. Ji ber vê yekê, em wan ne wekî nû hatine eşkerekirin, lê wekî pêşketinên ku heta niha veşartî bûn û nehatine eşkerekirin ku di encama têkoşîna me ya berdewam de  derketine holê dibînin. Ji ber ku Ji roja yekem ve me got, 'di vê dozê de kesek tê parastin'."

	 

	'Divê her sazî û kesê ku bêdeng dimîne were darizandin'

	 

	Halide Türkoğlu, bi bîr xist ku malbat û parêzeran gelek caran gotine ku dibe lêpirsîn hatibe manîpulekirin, kesek tê parastin û delîl têne veşartin û gotin ku 13 kesên di encama têkoşîna şeş salan a ji bo edaletê de hatine binçavkirin, ew navên ku jin bi salan e nîşan didin in. Halide Türkoğlu got, "Binêre, parêzerê malbatê daxuyaniyekê dide. SIM karta telefona ku Gulîstan bi kar aniye kirine telefona polîsekî. Peyam û parvekirinên medyaya civakî yên Gulîstanê hatine jêbirin. Ma ne mimkûn e ku meriv agahî bi dest bixe ku SIM karta Gulistanê ketiye telefona polîsekî 13 roj şûnda? Ma ewqas zahmet e ku meriv diyar bike ka xet çalak bû an na? Parêzerê malbatê dibêje ku wan li derbarê Waliyê wê demê Tuncay Sonel gilî kiriye. Ew destnîşan dike ku dibe ew têkiliya wî bi bûyerê re hebe. Tevî vê yekê, derket holê ku der barê vî kesî de lêpirsînek berfireh nehatiye kirin. Li dijî Mustafa Türkay Sonel ku tê îdiakirin Gulistan kuştiye û gumanbarên navborî pêvajoyek darazê ya bi bandor nehatiye destpêkirin. Agahiyên ku di Rapora Encamên Lêgerîna Amûrên Wêneyên Binerd de hatine eşkerekirin, divê bi berfirehî bi raya giştî re werin parvekirin û her destwerdanên gengaz ên di dozê de û her sazî û kesê ku li ser van destwerdanan bêdeng maye, divê werin darizandin."

	 

	'Hevkarî di navbera saziyên dewletê de heye; Ev şerekî taybet e'

	 

	Halide Türkoglu wiha got: "Em ê tenê bi eşkerekirina çarenûsa Gulîstanê razî nebin. Ji ber ku em pir baş dizanin agahiyên ku di doza Gulîstan Doku de hatine eşkerekirin careke din nîşan dane ku çawa hêzên ewlehiyê, daraz û saziyên welatekî hilweşiya ne. Bê guman, eşkerekirina van pêşketinan ji bo pêkanîna edaletê ya dawîn girîng e. Lêbelê, her hûrgiliyek eşkerekirî nîşan dide ku çawa torên sûcên rêxistinkirî li vî welatî têne çêkirin û çawa ev tor bi mertalên bêcezatiyê têne parastin. Waliyê bajêr, polîs, hêzên ewlehiyê û sazî hemû tê de ne. Vê bûyerê careke din eşkere kir ku çawa sûcek dikare bi hevkariya hemû saziyên dewletê were veşartin. Ev şerekî taybet e. Rêbazek şerê taybet ku ji hêla çeteyan ve tê meşandin Gulîstan û gelek jinên din ên ciwan ji malbat, heval û jiyana wan mehrûm kiriye. Mîna Rojwelat Kızmaz, hevala herî nêzîk a Gulîstanê ku cenazeyê wê di sala 2024'an de li bendava Heskîfê hate dîtin. Li gorî agahiyên ku derketine holê, divê mirina Rojwelat Kızmaz bi baldarî were lêkolînkirin. Divê bi hemû hûrgiliyan were eşkerekirin ka ev mirin bi doza Gulîstan Doku ve girêdayî ye an na.

	 

	Siyasetmedar û berpirs di dozên xwekuştinê de wekî navbeynkar derdikevin

	 

	Em pir baş dizanin ku kîjan zihniyeta tarî li pişt hemû kuştinên nehatine ronîkirin ên jin û zarokan li vî welatî heye, ne tenê di doza Gulîstanê de. Rastiya ku sûcdarên kuştina Rabia Naz, Nadira Kadirova, Yelda Kaharman, Rojin Kabaîş û bêhejmar jin û zarokên din ên ku ez nikarim navên wan bibêjim, nehatine dîtin jî ji ber vî mrertalê bêcezatiyê ye. Hemû van navên ku min behs kirin jin û zarok in ku mirina wan di destpêkê de wekî xwekuştin hatine eşkerekirin. Li pişt sûcdarên van kuştinan an berpirsekî dewletê, an siyasetmedarekî ku bi nêzîkbûna xwe ya bi hikûmetê re tê nasîn, an jî kesek ku ew di darazê de nas dikin heye. Bi taybetî heke sûcdar xwediyê hêz, otorîte û meqam be, ew bi tevahî têne parastin. Rabia Naz dema ku hat kuştin 11 salî bû. Ji destpêkê ve, wan hewl da ku wê wekî xwekuştinê nîşan bidin. Lê belê, bavê wê Şaban Vatan bi salan israr kir ku keça wî ji aliyê otomobîlekê ve hatiye lêdan û doz bi têkiliyên Cîgirê Serokê AKPê yê wê demê Nurettin Canikli û kesayetên siyasî yên herêmî hatiye girtin. Nadira Kadirova ku wekî xebatkara Parlamentera Stenbolê ya AKPê Şîrîn Unal dixebitî, li mala Unal a li Enqerê mirî hate dîtin. Tevî ku hevalekî nêzîk diyar kir ku Kadirova beriya bûyerê jê re gotibû ku ew ji aliyê Parlamenter Unal ve hatiye tacîzkirin û li ser xwekuştinê difikire jî bûyer wekî xwekuştin hate qeydkirin. Geşedanên di doza Rojin Kabaiş de jî nîşan didin ku çawa hewl tê dayîn kuştinek were veşartin. Heman zîhniyeta ku Gulistan kuşt û winda kir, hewl da ku mirina Rojin bi gotina xwekuştinê veşêre.

	 

	Ev nîşana hilweşîna saziyên gelemperiyê ye

	 

	Îro, darizandinek ji bo dozek din tê lidarxistin ku di qada giştî de bi berfirehî hatiye pênasekirin. Ev doz doza kuştina Narîn Güran e. Ew pêvajoyek darizandinê ye ku di warê wijdan û edaletê de di qada giştî de tê nîqaşkirin. Em dixwazin edalet were bicîhanîn; hewcedariya ji nû ve darizandinek adil ji bo misogerkirina edaletê bûye mijara nîqaşê. Ev hemû nîşan didin ka edalet, saziyên darazê û saziyên gelemperiyê çawa hilweşiyane. Ew nîşan dide ka çete, mafya û dadwerî çawa pergalek ava kirine. Ger rastî, hetta cihekî jî hatibe, tenê piştî şeş salan di dozek ku divê şeş ??sal berê bihata çareserkirin, derdikeve holê, wê demê li vir pergalek daraz ya riziyayî heye. Fermanek mîna çete heye. Şeş sal in, me dîtiye ka ev civak, malbat, heval, jin û rayedarên dadwerî yên Gulistanê çawa hatine xapandin. Me careke din dît ku çawa delîlên herî girîng jî hatine veşartin û çawa sûcdarên rastîn ji aliyê îqtîdarê ve  hatine parastin.

	 

	Divê dengê jinan bê bihîstin

	 

	Niha Wezîrê Dadê dibêje, 'Encam digihêje kê bila bigihêje.' Ez bi taybetî vê dibêjim: Encam dê bigihêje daraza ku ji hêla mêran ve hatiye avakirin. Ew ê bigihêje pergala darazê ya hilweşiyayî. Ew ê bigihêje wan kesan  ku dayik û xwişka Gulîstanê bi kaşkirinê binçav kirin, yên ku bêwestan li ge berf, baran û sermayê li çarenûsa keça xwe dipirsîn û hewl hat dayîn ku wan bêdeng bikin. Li pişt van mirinên bi gûman tundiya mêran, tundiya dewletê heye. Darazeke ku ji hêla mêran ve serdest e heye ku ne diparêze û ne jî piştgirî dide. Polîtîkayên bêcezatiyê hene. Qanûn hene ku nayên bicîhanîn û desthilata siyasî berpirsiyarê van hemûyan e. Ya ku îro divê were kirin ev e ku dengê jinan ji cihekî ku van hemûyan dibîne were guhdarîkirin. Ew e ku rêziknameyên qanûnî yên ku jinan diparêzin û piştgirî didin bi bandor werin bicîhanîn. Ew e ku vegere Peymana Stenbolê. Wek Meclîsa Jinan a DEM Partiyê, careke din ji vir dixeazin: Em ê li ber vê pergala darazê ya riziyayî, li ber vê pergala ku sûcdaran diparêze serî netewînin. Em ê ji bo Gulîstan Doku û her jina ku hatiye windakirin an kuştin edaletê bixwazin. Têkoşîna ji bo eşkerekirina rastiyê erka me ye ji bo her jina ku jiyana wê ji dest hatiye girtin. Soza me ye. Bijî hevgirtina jinan! Jin Jiyan Azadî!