Cizîr’in son kanteresi zamana direniyor 2026-08-20 09:05:14   Neslihan Kardaş   ŞIRNEX - Yüzyıllardır Cizîr’in taş sokaklarına tanıklık eden tarihi kantere, kentin kültürel hafızasını bugüne taşıyan ender yapılardan biri. Yaklaşık iki asırlık geçmişe sahip yapı, koruma ve restorasyon çalışmalarının yapılmaması nedeniyle her geçen gün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.   Şirnex’ın Cizîr (Cizre) ilçesi, farklı kültürlerin izlerini taşıyan tarihi yapıları, dar sokakları ve taş mimarisiyle geçmişin izlerinin bugün de görülebildiği yerlerden biri. İlçenin geleneksel mimarisinin parçalarından olan ve geçmişte birçok sokakta bulunan kantereler de bu hafızanın önemli tanıkları arasında yer alıyor. Cizîr’in Dağkapı Mahallesi’nde bulunan ve yaklaşık 200 yıllık geçmişe sahip olan tarihi kantere, ilçede günümüze ulaşan son örnek olarak varlığını sürdürüyor. Sokağın iki tarafındaki evleri birbirine bağlayan kantere, Cizîr’in geleneksel taş mimarisinin izlerini taşırken, yıllardır korunmayı bekliyor.   Kanterelerden yalnızca biri ayakta   Yaklaşık 200 yıl önce kesme taş kullanılarak inşa edilen kemerli yapı, geçmişte hem mahalle dokusunun önemli bir parçası hem de Cizîr evlerinin karakteristik mimari öğelerinden biriydi. Bir dönem ilçenin farklı noktalarında benzer örnekleri bulunan kanterelerden bugün yalnızca biri ayakta kalmış durumda.     Tarihi yapıda derin çatlaklar oluştu   Taş işçiliği ve kemerli mimarisiyle dikkat çeken yapı, Cizîr’in çok katmanlı tarihinin yanı sıra yaşamın ve geleneksel kent kültürünün izlerini de taşıyor. Ancak yıllardır kapsamlı bir koruma ve restorasyon çalışmasının yapılmaması nedeniyle yapıda derin çatlaklar oluşurken, taş dokusu da giderek tahrip oluyor.   Kentin belleğini taşıyor   Tarihi kantere, yalnızca mimari bir yapı değil, aynı zamanda Cizîr’in belleğini taşıyan kültürel miraslardan biri. Yaklaşık iki asırdır ayakta kalan yapının korunarak gelecek kuşaklara aktarılması için restorasyon çalışmasına ihtiyaç duyuluyor. Uygun yöntemlerle korunmaması halinde Cizîr’in geleneksel mimarisinin son tanıklarından biri olan kantere de, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.